مسلم است که هر نویسنده یا کارگردانی باید قواعد فیلمنامه نویسی و کارگردانی را بداند اما طبیعی است که هیچ فیلمنامه نویسی به صرفِ مطالعه ی کتب آموزشی به یک فیلمنامه نویس خوب تبدیل نخواهد شد . مطالعات تکمیلی که می تواند موضوعات مختلفی را در بر بگیرد ، بر هر فیلمنامه نویس یا کارگردان اهل اندیشه‌ای واجب است ، مشروط به اینکه به رشد دانش و تواناییهای خود در عرصه ‌های مذکور علاقه مند باشد . اما اگر به تجربه ، دانش ، سلیقه و توصیه‌ ی بزرگان فن اعتماد کنیم ، می توان از مزایای "مصاحبه های هنرمندان " ( در اینجا فیلمنامه نویسان و کارگردانان ) بهره گرفت و از آموختن نکات ظریف و با ارزش و پنهانِ نهفته در کلام آنها لذت برد .

کتاب « حرفی از جنس زمان » که به کوشش مهدی فرودگاهی عزیز منتشر شده ، حاوی یازده فیلمنامه ی کوتاه و گفتگو با یازده فیلمساز نسل جدید سینمای نوین ایران است . کتاب با مقدمه ی ناشر آغاز شده و بعد از آن " سخنی در آغاز " به قلم مهدی فرودگاهی آمده و سپس گفتگو با سینماگران مطرح و خوش فکری چون مهرداد اسکویی ، محسن امیر یوسفی ، علیرضا امینی ، بهرام توکلی ، مهدی جعفری ، محمد شیروانی ،‌ علی‌محمد قاسمی ، بهمن قبادی ، رهبر قنبری ، وحید موساییان و بیژن میرباقری به چاپ رسیده است . سهم این کتاب از کارنامه ی هر یک از این عزیزان ، یک فیلمنامه ی کوتاه است و این به کتاب ارزش مضاعفی بخشیده است . 

نکته ای که بر ارزشهای دیگر این اثر افزوده است این است که کتاب صرفاً درصدد طرح مطالب نظری درباره ی نگارش فیلمنامه یا کارگردانی فیلم کوتاه نیست ، بلکه تلاش شده تا تجربه ی عملی تنی چند از فیلمسازان سینمای کوتاه را برای علاقه مندان مطرح کند . سینماگرانی که هر کدام پس از سالها تلاش و سخت کوشی ، مسیری دشوار را صبورانه و هنرمندانه طی کرده و تجربه هایی ارزشمند را کسب نموده اند .

من این کتاب را چند روز پیش در کتابخانه ی کوچک انجمن سینمای جوان دزفول ، خیلی اتفاقی دیدم و از آنجایی که همیشه از گفتگوهای پر رمز و راز سینماگران لذت برده ام ، کتاب را هر روز ، در چند وعده و با شوق تمام بلعیدم و البته خواندم . بلافاصله بعد از خواندن کتاب ، برای جناب مهدی فرودگاهی عزیز ، پیام ( همان پیامک ) فرستادم و از ایشان تشکر کردم . واقعیت این است که نقش ایشان در طرح سؤالات و مهمتر از آن هدایت گفتگوها به سمت کشف نکته های ظریف اما مهم ، و پرهیز از طرح مسایل کلیشه ای ، بسیار پررنگ است . و این مهم جز با تسلط ایشان بر قواعد فیلمنامه نویسی و کارگردانی ، و آگاهی نسبت به مسایل ، مشکلات و معضلات سینمای کوتاه میسر نمی گشت .

مطالعه ی " حرفی از جنس زمان " را به علاقه مندان حوزه ی سینمای کوتاه توصیه می کنم . توجه و مطالعه ی دقیق اندیشه ها ، تجربه ها و ادبیات ( به معنای نوع انتخاب کلمات و جملات مطرح شده ی) این سینماگران ،‌ برای هر فیلمنامه نویس و کارگردان سینما ( بخصوص سینمای کوتاه ) یک موهبت است . خواندن جمله های کلیدی ( و از نظر من طلایی ) درباره ی سینما از زبان آنها شور و شعف خاصی در اهل سینما می آفریند . بعضی از این جمله ها ارزش قاب گرفتن دارند . اگر شما هم همچو من از خواندنشان لذت می برید ، شریک من باشید .

این جملات را با نگاهی تازه و عمیق بخوانید :

- مهرداد اسکویی :‌ من از عکاسی برای پیدا کردن موضوعاتم استفاده می کنم .

- محسن امیر یوسفی :‌ اهمیت شخصیت پردازی در فیلم کوتاه و بلند تفاوتی ندارد .

- علیرضا امینی : مطمئنا محتوایی که انتخاب می کنید با فرم اثر باید همسو باشد . هیچکدام نباید بر دیگری برتری داشته باشد .

- بهرام توکلی : من ارتباط نسبتاً خوبی با داستان کوتاه و رمان دارم .

- مهدی جعفری : به نظر من مطلوبتر آن است که آدم با تمام عناصری که در فیلمنامه وجود دارد ، یا زندگی کرده باشد و یا به نوعی به تجربه کردن آنها بپردازد .

- محمد شیروانی : " چگونه " گفتن مهم است اما " چه " گفتن مهمتر ، وقتی تکلیف این " چه " مشخص شد ، تازه " چگونگی " معنا پیدا می کند .

- علی‌محمد قاسمی : اصل و اساس فضاسازی قبل از فیلمبرداری شروع می شود . باید در مرحله فیلمنامه بدانی چه می خواهی ، تا بتوانی اجرایش کنی .

- بهمن قبادی : به نظرم یک فیلم خوب ، شروع و پایان خوبی دارد . بعضی اوقات فیلمنامه را بر اساس پایانش می نویسم .

- رهبر قنبری : همیشه دفتری توی کیفم هست . هر جایی برسم و تحت تأثیر قرار بگیرم ، یادداشت بر می دارم . اینها خیلی کم و کوچک اند ، ولی برایم بسیار اهمیت دارند و آن زمانی به کار من می آیند که دارم داستانم را می نویسم .

- وحید موساییان : نوشتن فیلمنامه ی کوتاه روی کاغذ زمان زیادی نمی برد . اما زمان زیادی صرف می شود تا یک جرقه ی ذهنی بیاید و در قالب یک فیلمنامه به شکلی کامل قابلیت تبدیل شدن به یک فیلم را پیدا کند .

- بیژن میر باقری : بر خلاف آنچه در ابتدا تصور می شود ، اتفاقاً نوشتن فیلمنامه ی کوتاه خیلی سخت تر است .

یا حق .